Dark Summoner to Dekiteiru: to jeszcze ecchi czy już hentai?
Recenzja Dark Summoner to Dekiteiru po pierwszych pięciu odcinkach i kulisy przygotowania polskiej wersji we współpracy AnimeGATE i Strefy Anime.
Są takie polecenia anime, po których człowiek dopisuje tytuł do listy i spokojnie wraca do swoich zajęć. A są też takie, po których kończy z tłumaczeniem, kilkoma dniami pracy nad openingiem i endingiem oraz korektorem, którego poprawki wypadałoby omówić przy zamkniętych drzwiach. Z Dark Summoner to Dekiteiru wyszła nam właśnie ta druga opcja.
Wszystko zaczęło się od naszego redaktora-korektora ze Strefy Anime, który podjarał się serią i koniecznie chciał, żebym też ją sprawdził. Obejrzałem. Później pojawił się pomysł przygotowania polskiej wersji, do współpracy dołączył FireX i sprawy nabrały własnego tempa. Tak ruszyła wspólna praca AnimeGATE i Strefy Anime nad polskim wydaniem serii: ja zająłem się tłumaczeniem i efektami do piosenek, a FireX zajął się korektą. Przy okazji uzbierał się materiał na ten artykuł. Zresztą zapowiedziałem mu, że na pewno o tym napiszę. Obietnic wypada dotrzymywać, zwłaszcza gdy zachowały się dowody.
A wy uważajcie: jeżeli już sam ten wstęp was podjarał, z tą serią możecie mieć problem. Niby chcecie tylko sprawdzić, o co chodzi, a później zaczynacie podejrzanie dobrze pamiętać dialogi. Dalej będzie o samym anime, o humorze, który wymaga odrobiny wyczucia, i o tym, jak przygotowanie napisów daje człowiekowi więcej okazji do podejrzanych uśmiechów, niż powinno. Bez zdradzania wszystkiego. Kilka rzeczy naprawdę lepiej zostawić między wierszami.
Spis treści
Najpierw ktoś poleca, a potem człowiek ma robotę
Najbardziej podejrzane w całej tej historii było chyba to, jak niewinnie się zaczęła. Znajomy zachwala anime, człowiek zerka na tytuł, ogląda kawałek i nagle myśli, że przecież można by się za to zabrać. Takie pomysły zawsze wyglądają szczególnie rozsądnie, dopóki nie trzeba ustalić, kto zrobi konkretną część pracy. Na etapie entuzjazmu wszyscy mamy czas. Kalendarz zwykle dowiaduje się o tym jako ostatni i natychmiast zgłasza zastrzeżenia.
Ja mogłem wziąć tłumaczenie, oczywiście w miarę swoich możliwości. Pozostawała korekta. Przy tej serii potrzebny był ktoś, kto przeczyta dialog, wyłapie niezgrabność i oceni, czy dowcip trzyma się kupy. Ktoś z wyczuciem języka, bo między zdaniem zabawnym a zdaniem, które usilnie próbuje być zabawne, czasem stoi zaledwie jeden źle dobrany wyraz. Zapytałem więc FireX’a, czy weźmie tę część na siebie. Wziął.
Uściślijmy od razu, żeby później nie było pierwszego sprostowania jeszcze przed końcem wstępu: FireX zajmuje się korektą po stronie Strefy Anime. Pracowaliśmy wspólnie nad polskim wydaniem, każdy ze swoją częścią roboty i własnym sposobem patrzenia na tekst. To właśnie zderzenie dwóch spojrzeń okazało się całkiem wdzięcznym tematem. Czasami aż za wdzięcznym, zwłaszcza dla autora, który teraz opisuje całą sprawę i chwilowo ma przewagę dostępu do klawiatury.
Już podczas pracy powiedziałem FireX’owi, że na pewno o tym napiszę. Uznałem bowiem, że szkoda byłoby zostawić taką historię wyłącznie w plikach. Wy oglądacie gotowy odcinek i widzicie dialog. My po drodze widzimy jeszcze jego wcześniejszą wersję, poprawkę i ten moment ciszy, kiedy człowiek zastanawia się, czy korektor przypadkiem nie bawi się równie dobrze jak widz. Wtedy pomysł na artykuł właściwie pisze się sam. Niestety resztę trzeba już napisać osobiście.
Dark Summoner to Dekiteiru: miecz, magia i kłopot z powagą
Punkt wyjścia Dark Summoner to Dekiteiru jest prosty i właśnie dzięki temu działa. Mamy świat fantasy, drużynę poszukiwaczy przygód, kapłana Roniego oraz Amonę, mroczną przywoływaczkę posługującą się demonicznymi mocami. On jest przywiązany do zasad i potrafi być sztywny w kontaktach z innymi. Ona wnosi do tej układanki energię, która bardzo szybko utrudnia mu zachowanie godnej miny. Ich relacja komplikuje się zdecydowanie szybciej, niż sugerowałby rozsądny plan integracji drużyny.
Na takim zestawieniu można zbudować sporo sytuacyjnego humoru. Wystarczy, że jedna osoba próbuje utrzymać fason, druga dobrze widzi, co się dzieje, a pozostali członkowie drużyny znajdują się wystarczająco blisko. Nagle zwykła rozmowa ma drugie dno, wyjaśnienie brzmi gorzej od milczenia, a próba zachowania dyskrecji wymaga coraz większego wysiłku. Bohaterowie mieliby zapewne łatwiejsze życie, gdyby ich twarze nie współpracowały tak chętnie z publicznością.
Dark Summoner to Dekiteiru chętnie korzysta z tego kontrastu. Fantasy daje otoczenie, charakterystyczne role i okazje do wspólnych przygód. Komedia bierze się przede wszystkim z tego, jak bohaterowie reagują na siebie w tym otoczeniu. Widz szybko orientuje się, jakie skojarzenie właśnie zawisło w powietrzu i może przez chwilę obserwować, kto pierwszy spróbuje je zignorować. To bardzo wygodne miejsce dla żartu, bo publiczność zwykle ma już swoją wersję wydarzeń.
Warto przy tym nastawić się na konkretny rodzaj rozrywki. Tu niewinność ma trudne warunki pracy, a ecchi stanowi wyraźną część konwencji. Jeśli sam pomysł takiej komedii was bawi, początek daje dość czytelny sygnał, w jakim kierunku pójdzie znajomość. Jeżeli oczekujecie przede wszystkim rozbudowanego świata i poważnej wyprawy, mocniej odczujecie, ile miejsca zajmują zaczepki i krępujące sytuacje. Dobrze wiedzieć, na jaką imprezę się przyszło, zanim zacznie się pytać o program artystyczny.
Dark Summoner to Dekiteiru: jeszcze ecchi czy już hentai?
Pytanie z tytułu ma was trochę zaczepić, bo Dark Summoner to Dekiteiru bardzo chętnie wystawia cierpliwość niewinnych skojarzeń na próbę. Patrzę jednak na tę serię jako na śmielszą komedię ecchi, w której interesują mnie przede wszystkim relacje, reakcje i rytm żartów. Sam odważny kadr jeszcze nie załatwia dobrej sceny. Potrzeba sytuacji, bohaterów i puenty, do której chce się wrócić. Możecie dyskutować, gdzie dla was przebiega granica dobrego smaku, ale mnie najbardziej ciekawi, czy za rumieńcami nadal stoi zabawna historia. Po pięciu odcinkach właśnie według tego ją oceniam.
Najwięcej mówią twarze, zwłaszcza gdy właściciele milczą
W tej komedii zwracam uwagę przede wszystkim na reakcje. Zawstydzenie, zbyt pewny siebie uśmiech, spojrzenie w bok albo mina kogoś, kto właśnie pożałował zadania pytania, potrafią zrobić dla sceny bardzo dużo. Tekst może zostać pozornie spokojny, podczas gdy obraz prowadzi już zupełnie inną rozmowę. I to jest jeden z tych momentów, kiedy tłumacz powinien umieć się odrobinę powstrzymać. Widz też ma oczy, a wyobraźnia nie wymaga instrukcji obsługi.
Amona i Roni dają temu mechanizmowi wyraźny punkt zaczepienia. Najciekawsze są dla mnie chwile, w których pewność siebie jednej strony spotyka się z zakłopotaniem drugiej, po czym sytuacja zaczyna żyć własnym życiem. Takie zachwianie równowagi sprawia, że bohaterowie przestają przypominać jedynie dwa podpisane pudełka z cechami charakteru. Można przez chwilę obserwować, kto zyska przewagę, kto źle odczyta sygnał i kto będzie później musiał udawać, że wszystko było pod kontrolą.
Reszta drużyny tworzy dla tego układu bardzo potrzebne tło. Obecność innych osób potrafi zamienić niezręczność w małe przedstawienie. Niekiedy najbardziej bawi nawet nie sama zaczepka, tylko świadomość, że ktoś obok to wszystko widzi. Tajemnica robi się wtedy wyjątkowo towarzyska. Właściciele usiłują ją schować, a ona już rozgląda się za dodatkowym krzesłem przy stole. Jest w tym coś znajomego, nawet jeśli na co dzień spotykacie mniej demonów i kapłanów.
Ten rodzaj humoru oceniam lepiej od samych głośnych puent. Zostawia chwilę na reakcję i pozwala scenie wybrzmieć. Oczywiście dużo zależy od tego, czy odpowiada wam samo towarzystwo. Jeśli bohaterowie was nie zainteresują, kolejne zakłopotane miny mogą w końcu stać się przewidywalne. Kiedy jednak złapiecie ich rytm, drobna zmiana wyrazu twarzy wystarcza, żebyście już wiedzieli, że za moment komuś skończą się rozsądne argumenty.
Humor w Dark Summoner to Dekiteiru: dwuznaczność ma refleks
Najlepsze dwuznaczności działają dla mnie z niewielkim opóźnieniem. Czytacie zdanie, wszystko wydaje się w porządku, a po chwili przychodzi druga myśl. Wtedy uśmiech pojawia się sam i nie trzeba go dodatkowo poganiać. Ten ułamek sekundy bywa przyjemniejszy niż dowcip wyłożony na stół razem z pełnym objaśnieniem. W Dark Summoner to Dekiteiru taki sposób odbioru bardzo pasuje do relacji bohaterów i ich ciągłych prób poradzenia sobie z własnym zakłopotaniem.
Seria lubi też większą dosłowność i trudno byłoby to przeoczyć. Dlatego pozostaje zabawą dla osób, którym odpowiada śmielszy humor. Sam artykuł zostawia część rzeczy w niedopowiedzeniu, lecz anime ma swoje pomysły na przesuwanie akcentów. Dobrze rozróżnić te dwa poziomy. To, że możemy opowiedzieć o serii z lekkim przymrużeniem oka, nie oznacza jeszcze, że każdy jej żart sprawdzi się przy dowolnej publiczności i w dowolnym towarzystwie.
Najbardziej interesuje mnie równowaga między tekstem a tym, co dopowiada widz. Jeżeli sam obraz robi już połowę roboty, dialog może dostać więcej przestrzeni. Kiedy scenę prowadzi słowo, ważniejsze stają się rytm i celna puenta. Takie drobiazgi decydują, czy żart ma lekkość, czy człowiek czuje, że ktoś bardzo chce go rozśmieszyć. Przesada bywa tutaj częścią zabawy, ale również ona potrzebuje odrobiny kontroli.
I dlatego nie zamierzam rozpisywać wam wszystkich najlepszych tekstów. Oglądanie komedii po przeczytaniu kompletu puent przypomina dostanie prezentu razem z listą rzeczy, które należy przy nim poczuć. Wolę zostawić wam moment rozpoznania. Sami sprawdźcie, przy którym zdaniu będzie trzeba wrócić wzrokiem do napisów, a przy którym wystarczy spojrzeć na bohatera obok. Jest spora szansa, że właśnie ten drugi przeżywa już własny, znacznie bardziej kłopotliwy komentarz.
Tłumaczenie: żeby po polsku też zaiskrzyło
Przy tego rodzaju dialogach samo zrozumienie znaczenia jest dopiero początkiem. Trzeba jeszcze znaleźć polskie zdanie, które zabrzmi jak wypowiedź postaci, zmieści się w scenie i trafi z dowcipem we właściwą chwilę. Zbyt sztywna konstrukcja potrafi odebrać energię nawet dobremu żartowi. Zbyt rozwlekła każe widzowi czytać wtedy, gdy powinien już patrzeć na reakcję. A słowo dobrane o pół tonu za mocno zmienia zaczepkę w coś o zupełnie innym ciężarze.
Najłatwiej oczywiście byłoby podkręcać wszystko bez opamiętania. Tylko że w końcu zabrakłoby skali, bo jeśli każdy dialog krzyczy, żaden nie robi już szczególnego wrażenia. Dla mnie więcej sensu ma zachowanie różnic. Ktoś może mówić śmielej, ktoś usiłuje zachować powagę, a ktoś jeszcze reaguje jednym krótkim zdaniem. Wtedy nawet mocniejsza kwestia ma od czego się odbić i nie ginie w tłumie podobnych puent.
Dochodzi do tego zwykła naturalność języka. Żart powinien dać się przeczytać bez potykania o szyk zdania. W codziennej rozmowie mało kto układa swoją wypowiedź jak wniosek urzędowy, nawet jeśli bardzo próbuje brzmieć godnie. Bohater może być formalny, zawstydzony albo przesadnie stanowczy, ale dobrze, żeby za tym nadal stał człowiek, którego rozumiemy. Przy komedii różnica między sztywnością postaci a sztywnością tłumaczenia ma szczególne znaczenie.
To są właśnie rzeczy, które czynią taką pracę ciekawą. Niby człowiek siedzi nad kilkoma linijkami, a w praktyce rozważa intencję, tempo i to, ile widz zdąży sam sobie dopowiedzieć. Potem gotowe napisy pojawiają się na chwilę i znikają. Widz ma się uśmiechnąć, zrozumieć sytuację i oglądać dalej. Jeśli zaczyna zastanawiać się przede wszystkim nad samą konstrukcją zdania, dowcip prawdopodobnie właśnie uciekł bocznym wyjściem.
Wtedy wchodzi FireX i robi się interesująco
Po mojej stronie powstawało tłumaczenie, po stronie FireX’a przychodziło drugie spojrzenie na tekst. Taki podział szybko pokazuje, jak bardzo można przyzwyczaić się do własnego zdania. Czytasz je kolejny raz, wiesz, co chciałeś przekazać, i zaczynasz automatycznie dopowiadać sobie brakującą lekkość. Druga osoba dostaje sam tekst. Może więc od razu zauważyć, że coś da się powiedzieć prościej, celniej albo w sposób, po którym autor musi na moment odsunąć się od monitora.
Przy niektórych poprawkach FireX’a właśnie tak to wyglądało. Czytam raz. Czytam drugi. Przez chwilę dociera do mnie, jak zmieniło się brzmienie. Potem pozostaje tylko docenić, że polszczyzna oferuje całkiem szeroki wybór możliwości i najwyraźniej nie wszystkie zamierzały spokojnie siedzieć w słowniku. Niby nadal pracujemy nad tym samym dialogiem, a nagle wyobraźnia ma znacznie więcej zajęcia. W tym momencie człowiek zaczyna inaczej rozumieć określenie „drugie spojrzenie”.
Nie będę jednak robił z FireX’a jednoosobowego wydziału spraw podejrzanych. Jego robota to również rytm, czytelność i zwyczajne dopracowanie polskiego tekstu. Mocniejsza puenta rzuca się w oczy, więc później najłatwiej o niej opowiadać. Mniej efektowna poprawka szyku może być równie potrzebna, choć trudniej zbudować wokół niej mały redakcyjny skandal. Musicie więc wybaczyć autorowi, że przy wyborze materiału do żartów kierował się również własnym „interesem”.
Uczciwie trzeba powiedzieć jeszcze jedno: te dialogi najpierw wyszły ode mnie. FireX nie wyczarował całej sytuacji z pustej strony. Dostał konkretny materiał, a ja dobrowolnie zaproponowałem współpracę. Jeśli więc za chwilę zaczniecie rozstrzygać, kto był bardziej zaangażowany, pamiętajcie również o tym niewygodnym szczególe. Bardzo chciałbym w tym miejscu zrobić minę bezstronnego obserwatora, ale kilka dni spędzonych przy piosenkach trochę psuje mi linię obrony.
Zostały ślady, czyli materiał na prawo do riposty
W roboczych napisach zachowały się miejscami wcześniejsze sformułowania obok wersji po poprawkach. Dla kogoś patrzącego z zewnątrz to niewielka różnica w pliku. Dla autora artykułu to całkiem wdzięczny zapis procesu myślowego. Widać, od czego zaczęliśmy i gdzie ostatecznie wylądowało zdanie. Nie ma potrzeby robić z tego konkursu na liczbę odważnych słów. Ciekawsze bywa to, jak niewiele czasami trzeba zmienić, żeby puenta zaczęła pracować inaczej.
To również powód, dla którego zostawiam FireX’owi własne miejsce. Oglądaliśmy tę współpracę z dwóch stron i każdy mógł zapamiętać coś innego. Ja pamiętam momenty, kiedy poprawka mnie rozłożyła. On może pamiętać zdania, które już w pierwszej wersji wyglądały, jakby autor od dłuższej chwili prowadził dość podejrzane negocjacje z własną wyobraźnią. Przyznaję: taka możliwość istnieje. Dowodów nie niszczymy, chociaż dla dobra mojej miny nie trzeba ich wszystkich pokazywać od razu.
Nie zamierzam wkładać mu w usta gotowej opinii. Jego część będzie jego, łącznie z ewentualnym sprostowaniem mojej wersji. Może opowiedzieć, jak widział samą serię, jak wyglądała praca nad dialogami i w którym miejscu ten tekst zaczyna autora przedstawiać w podejrzanie korzystnym świetle. Współpraca ma tę zaletę, że ktoś poza tobą wie, jak było naprawdę. Wadę również ma tę samą. Tutaj najwyraźniej dostaliśmy oba warianty w jednym pakiecie.
Opening, ending i bardzo elastyczne „jeszcze chwilę”
W międzyczasie spędziłem kilka dni nad efektami do openingu i endingu. To jest ten fragment opowieści, przy którym część osób pewnie pokiwa głową, a część zapyta, jak można tyle siedzieć nad piosenkami. Odpowiedź zaczyna się zwykle od niewinnego zamiaru dopracowania jednego szczegółu. Potem przychodzi kolejny. Następnie trzeba zobaczyć poprzedni jeszcze raz, bo po zmianie sąsiedniego efektu nagle wygląda trochę inaczej. I tak człowiek poznaje bardzo praktyczną definicję utraty poczucia czasu.
W efektach łatwo się zapędzić. Zawsze można spróbować jeszcze jednego przejścia albo poprawić moment pojawienia się napisu. W końcu jednak liczy się całość: czy oprawa pasuje do piosenki, czy daje się czytać i czy nie walczy z obrazem o ostatni wolny kawałek uwagi. Z punktu widzenia widza ma to po prostu przyjemnie płynąć. Z punktu widzenia osoby siedzącej przy pracy okazuje się, że „po prostu” mieści w sobie podejrzanie dużo decyzji.
Wspominam o tych dniach dlatego, że są częścią historii polskiej wersji. Od pomysłu na wspólne opracowanie do gotowego odcinka prowadzą również mniej widowiskowe etapy. Ktoś przekłada dialogi, ktoś je czyta ponownie, a gdzieś obok autor kolejny raz ogląda ten sam fragment piosenki i zastanawia się, czy teraz już naprawdę skończył. Nie oczekuję za to salwy honorowej. W zupełności wystarczy, jeśli opening nie będzie później jedyną rzeczą, o której zapomnieliście przy oglądaniu.
FireX dostaje przy okazji kolejny wygodny punkt do riposty. Trudno bowiem pisać o cudzym nadmiernym zaangażowaniu, kiedy samemu poświęciło się kilka dni na oprawę piosenek. Mógłbym próbować tłumaczyć, że to wyłącznie zawodowa sumienność, ale znam życie: ktoś zaraz poprosi o bardziej szczegółowe zeznania. Dlatego na razie przyjmijmy, że każdy miał swoją część pracy i każdy znalazł sposób, żeby spędzić przy tej serii więcej czasu, niż sugerowałoby jedno szybkie obejrzenie.
Oprawa ma pomóc dowcipowi, a nie zagłuszyć scenę
Przy komedii łatwo zapamiętać sam tekst, ale sposób jego podania robi ogromną różnicę. Jeśli widz nie zdąży przeczytać puenty albo zasłoni mu ona ważną reakcję, część zabawy zwyczajnie przepadnie. Dobrze działające napisy pozwalają swobodnie przechodzić od słów do obrazu. W tej serii ma to znaczenie szczególnie wtedy, gdy postać mówi jedno, a jej twarz zdradza zupełnie inną historię. Szkoda byłoby wówczas patrzeć wyłącznie na dolną część ekranu.
Podobnie patrzę na wizualną stronę Dark Summoner to Dekiteiru po tych pięciu odcinkach. Jej mocnym narzędziem są czytelne emocje i przerysowanie pasujące do konwencji. Kiedy bohater się peszy, scena nie każe nam prowadzić wielkiego dochodzenia. Kiedy robi się niezręcznie, otoczenie i reakcje pomagają uchwycić komediowy akcent. Można lubić takie rozwiązania albo woleć subtelniejszą grę, ale tutaj wyrazistość współpracuje z przyjętym humorem i daje dialogom sporo punktów zaczepienia.
Jednocześnie sam wyrazisty kadr nie wystarcza mi na całą scenę. Potrzebuję jeszcze odpowiedniego rytmu i powodu, żeby zainteresować się tym, co wydarzy się pomiędzy bohaterami. Dlatego najlepiej odbieram momenty, gdy żart wynika z ich charakterów, a obraz tylko go wzmacnia. Łatwo wtedy złapać, czemu właśnie ta osoba reaguje tak gwałtownie albo próbuje zachować przesadny spokój. Sama świadomość, że spokój zaraz przestanie jej służyć, bywa już wystarczająco zabawna.
Co mi odpowiada w Dark Summoner to Dekiteiru
Najbardziej odpowiada mi bezpośredniość pomysłu i to, ile można wycisnąć z różnicy temperamentów. Dark Summoner to Dekiteiru szybko daje znać, jaki rodzaj zabawy proponuje. Dzięki temu mogę skupić się na bohaterach, ich przepychankach i tym, jak kolejne nieporozumienie odbije się na pozostałych osobach. Jest w tym przyjemność obserwowania małego bałaganu, którego uczestnicy za wszelką cenę próbują wyglądać na ludzi posiadających rozsądny plan. Znamy takie miny, nawet bez fantastycznego wyposażenia.
Drugim plusem jest dla mnie potencjał dialogów. Niektóre kwestie dobrze działają właśnie dlatego, że da się usłyszeć w nich różne intencje. Ktoś może próbować zabrzmieć stanowczo, ale widz i tak wychwyci zakłopotanie. Ktoś inny powie coś z pozorną swobodą i od razu zrobi się ciekawie. Taki materiał daje przestrzeń zarówno aktorskiej interpretacji, jak i polskiemu tekstowi. Przy tłumaczeniu to dużo przyjemniejsze od sytuacji, w której cały dowcip zamyka się w jednym trudnym do przeniesienia drobiazgu.
Lubię też to, że komedia zachęca do zwracania uwagi na drugiego uczestnika rozmowy. Zanim scena skończy dowcip, czasem już wiadomo po czyjejś reakcji, w którą stronę on pójdzie. Widz dostaje małą przewagę i może przez moment obserwować cudze próby wyjścia z sytuacji z twarzą. To dość wdzięczny mechanizm: bawimy się nie tylko puentą, lecz również oczekiwaniem na nią. A kiedy bohater sam sobie utrudnia zadanie, trudno mu odmówić artystycznego wkładu w całą katastrofę.
Moje zaangażowanie w polską wersję oczywiście wpływa na to spojrzenie. Część zdań czytałem i opracowywałem, więc widzę również pracę ukrytą pod krótką chwilą gotowego odcinka. Piszę o tym otwarcie. Przyjemność z przygotowania tekstu i przyjemność z oglądania nie są identyczne, choć potrafią się spotkać. Właśnie dlatego obok tej recenzji zostawiam miejsce FireX’owi, a na końcu również wam. Ciekawi mnie, które rzeczy zadziałają bez znajomości całego zaplecza.
Gdzie widzę ograniczenia
Taki humor ma jednak bardzo wyraźny próg wejścia. Jeśli dwuznaczności i fanserwis was męczą, ta seria raczej nie przekona was samą stanowczością własnego pomysłu. Zamiast kolejnego uśmiechu może przyjść poczucie, że znowu obracamy się wokół podobnej sytuacji. Rozumiem ten odbiór. Przy komedii gust publiczności jest wyjątkowo ważny i nie ma sensu udawać, że wystarczy komuś odpowiednio długo tłumaczyć dowcip, żeby w końcu obowiązkowo zaczął go bawić.
Właśnie powtarzalność jest dla mnie rzeczą, na którą trzeba uważać. Gdyby dalsze odcinki sprowadzały relację bohaterów wyłącznie do coraz śmielszej odmiany tej samej zaczepki, sam poziom odwagi nie wystarczyłby na długo. Znacznie ciekawsze jest rozwijanie dynamiki: kto zaczyna rozumieć drugą osobę, kto potrafi ją zaskoczyć i jak obecność reszty drużyny zmienia sytuację. Po pięciu odcinkach chcę jeszcze zobaczyć, czy ten układ będzie miał kolejne interesujące sposoby na wpędzanie wszystkich w zakłopotanie.
Podobnie nie oczekuję, że samo otoczenie fantasy załatwi serię za bohaterów. Magiczne moce i role w drużynie są dobrym punktem wyjścia, ale najbardziej przekonują mnie wtedy, gdy mają znaczenie dla charakteru rozmów i zachowania postaci. Jeśli ktoś wybiera ten tytuł przede wszystkim dla rozbudowanej przygody, powinien odpowiednio ustawić oczekiwania. U mnie środek ciężkości tej zabawy wypada w komedii relacji. To tam sprawdzam, czy mam ochotę spędzić z bohaterami następną chwilę.
Dlatego moja ocena pozostaje oceną obecnego początku, a nie obietnicą za cały sezon. Pierwsze pięć odcinków daje podstawę do rozmowy o tonie, postaciach i rodzaju humoru. Ostateczny bilans będzie zależał także od tego, czy dalsza część utrzyma energię i znajdzie miejsce na urozmaicenie. Na teraz widzę w tym tytule wystarczająco dużo komediowego paliwa, żeby chcieć wrócić. Jednocześnie zostawiam sobie prawo do późniejszego sprawdzenia, czy zapas nie został przypadkiem zużyty przy pierwszym większym zakręcie.
Moja ocena Dark Summoner to Dekiteiru po pięciu odcinkach
To dla mnie udany kandydat na luźny seans dla osób, którym odpowiada bezwstydna komedia fantasy. Najmocniej trafiają do mnie różnice temperamentów, reakcje bohaterów i te momenty, kiedy zdanie dopiero po chwili pokazuje drugie dno. Śmielsza konwencja ma tu sens wtedy, gdy wzmacnia relację i komediowy rytm. Właśnie takich scen szukam najchętniej, bo zostaje po nich coś więcej niż samo odhaczenie kolejnego odważnego kadru.
Nie stawiam tej serii wymagań, których sama dotąd nie obiecywała spełniać. Chcę się dobrze bawić przy bohaterach, zobaczyć ich w kolejnej niezręcznej rozmowie i sprawdzić, kto tym razem będzie usiłował zachować najpoważniejszą minę. Kiedy całość łapie właściwy rytm, dostaję dokładnie tę przyjemność. Kiedy żart zaczyna opierać się za mocno na samej dosłowności, bardziej czekam na powrót do charakterów i ich reakcji. Taki mam na razie osobisty punkt odniesienia.
Z perspektywy tłumacza dochodzi do tego jeszcze frajda z pracy nad językiem. Bywa, że niewielka poprawka nagle ustawia cały dialog i człowiek od razu słyszy go wyraźniej. Bywa też, że po korekcie trzeba na chwilę podnieść wzrok i zastanowić się, jakim cudem właśnie takie zdanie wygląda teraz tak naturalnie. FireX zapewne będzie miał własną wersję tej historii. Uprzejmie przypominam tylko, że czytacie najpierw moją. Chronologia bywa czasem jedyną dostępną przewagą.
Na obecnym etapie ważniejsze jest dla mnie wyjaśnienie, komu taka zabawa może przypaść do gustu i co sprawia, że sam mam ochotę oglądać dalej. Jeśli reagujecie na podobne komedie uśmiechem, zajrzyjcie. Jeśli od pierwszej dwuznaczności przewracacie oczami, potraktujcie tę recenzję jako dość czytelną wskazówkę, że drużyna Roniego i Amony prawdopodobnie nie zamierza wam tych oczu oszczędzać.
Specjalnie zostawiłem tutaj miejsce dla FireX’a, żeby dorzucił swoje pięć groszy: jak ocenia serię i jak z jego strony wyglądała praca nad polską wersją. Przy dialogach miał tyle do powiedzenia, że szkoda byłoby teraz nagle oszczędzać klawiaturę. No to śmiało, FireX. Poprawiać cudze zdania umiesz. Zobaczmy, co napiszesz, kiedy nie będzie można wszystkiego zwalić na tłumacza. Ja już się wystarczająco wkopałem. Teraz twoja kolej.
FireX: kulisy współpracy, sprostowania i prawo do riposty
Przyznaję się! To wszystko moja wina! Mogłem nie polecać tego anime Toocagero! Mogłem, ale to zrobiłem! Wiedziałem, że mu się spodoba! Ale nie wiedziałem, że będzie chciał robić tłumaczenie! I tak oto zawarłem pakt z diabłem!
Dobra, dobra, już nie dramatyzuję. Całkiem fajnie było porobić przy „tłumaczeniu” serii i mieć poczucie, że ma się jakiś wpływ na to, co będą oglądać tacy degeneraci, jak wy. Zresztą już miałem z tym jakieś doświadczenie, bo zajmowałem się wcześniej korektą odcinków; tak dokładnie to jednego odcinka dla FrixySubs – 12. odcinka Tomo-chan wa Onnanoko! No i jeszcze chciałem zrobić kiedyś tłumaczenie Golden Time, ale to historia na inny czas.
Zacznijmy od początku tłumaczenia. Jako, że przed naszą „współpracą” obejrzałem już cztery odcinki Dark Summoner to Dekiteiru, to wiedziałem, czego mogę się spodziewać. Niestety już na pierwszym odcinku natrafiliśmy na poważny problem – ocenzurowane napisy. Jakoś to się przebolało, a ocenzurowany fragment został „zapożyczony” od Lycoris.Cafe, u których oglądałem serię. Następne napisy trzeba już było brać z innego źródła.
O dziwo sama korekta nie była jakoś długa, patrząc na to, jak wyglądały na początku artykuły Toocagero. Uwierzcie mi, siedzenie po 1.5h nad artykułem… zmienia człowieka. Ale wracając do tematu. W większości dialogów naprawdę nie było się do czego przyczepić. Moja rola ograniczyła się głównie to drobnych poprawek, chociaż były takie momenty, gdzie musiałem trochę pogłówkować.
Przykładowo macie zdanie Impa, pomocnika Amony: „Jam samuraj — lubię patrzeć, jak zakochani świntuszą.” Fajne zdanie, można się uśmiechnąć. A potem macie zdenerwowaną Amonę, która mu odpowiada: „Z ciebie prawdziwy demon!” Powiedzcie mi, że dobrze to brzmi! Zmieniłem to na „Raczej cholerny demon!” Od razu widać tę szybką ripostę i zdenerwowanie zaistniałą sytuacją.
W tym samym odcinku była scena kuszenia kapłana, a w napisach było „Oto jest! Diabelski Dempsey Roll!” Wiecie, czym jest Dempsey Roll? Tak? To zazdroszczę. Ja nie wiedziałem. Wolałem to zastąpić bardziej zrozumiałym i adekwatnym do sceny „Oto jest! Diabelski Taniec Pośladów!” Jest to prostsze, bardziej chamskie, ale naszym wspólnym zdaniem pasowało lepiej od slangu bokserskiego.
Ogólnie tych przykładów jest jeszcze trochę, ale wolę was trochę „pokrawędziować”. Obejrzyjcie serię i podzielcie się w komentarzach, które zdania waszym zdaniem zostały skażone moim wpływem.
PS: W pierwszym odcinku możecie zauważyć, że w pewnym momencie napisy są przesunięte na lewo. Nie ma za co 😉
Co do openingu i endingu to się nie wypowiem. Nie jestem znany z kompulsywnego oglądania OP i ED. Obejrzałem raz, stwierdziłem że całkiem spoko i pomijałem. Ostatnim openingiem, który mnie wciągnął, był ten od Yofukashi no Uta Season 2. Niezły banger.
I ostatnia rzecz. Naszą współpracę traktujcie jako moją indywidualną rzecz, a nie że cała Strefa Anime współpracuje przy Dark Summoner to Dekiteiru. Ja zasugerowałem serię i to ja się zgodziłem na korektę. Niestety Toocagero nie chciał mnie wpisać, jako „niezrzeszonego korektora”.
FireX: moja ocena serii
Krótko mówiąc: mocna seria. Spodziewałem się, że to będzie poziom ecchi The Testament of Sister New Devil lub czegoś lżejszego, ale to… to mnie zaskoczyło. Aż dziwi mnie, że nie jest to oznaczone, jako hentai. Struktura odcinków trochę mi przypomina dawno przeze mnie omawiane Isekai Meikyuu de Harem wo, ale Dark Summoner to Dekiteru jest zdecydowanie lepiej wyważone. Zdecydowanie polecam; i to nie dlatego, że zajmuję się korektą.
Dark Summoner to Dekiteiru na AnimeGATE. Teraz wasza kolej
Jeżeli dotarliście aż tutaj i nadal zastanawiacie się, czy zajrzeć do serii, proponuję prosty układ: sprawdźcie ją i przekonajcie się, jak ten humor działa u was. Zobaczycie gotowe napisy, usłyszycie bohaterów i ocenicie, czy ich sposób komplikowania sobie życia jest wystarczająco zabawny, żeby zostać na dłużej. My swoją część przy polskim wydaniu przygotowaliśmy wspólnie: AnimeGATE od strony tłumaczenia i oprawy, Strefa Anime z korektą FireX’a. Reszta należy już do waszego gustu.
Dajcie znać, co was rozbawiło, która postać najlepiej odnajduje się w tej komedii i czy mocniej działają na was bezpośrednie docinki, czy właśnie te zdania, które dochodzą do człowieka z lekkim opóźnieniem. Możecie też rozstrzygnąć nasz mały spór. Tylko pamiętajcie o pełnym obrazie sprawy: ja przetłumaczyłem te dialogi, FireX je poprawił, a potem obaj uznaliśmy, że można to pokazać ludziom. Na bezstronnych świadków chyba już trochę za późno.
Jak myślicie, kto jest bardziej zboczony: ja, bo to przetłumaczyłem, czy FireX, bo wiedział, co poprawić? Uzasadnienia mile widziane, wyroki wydawajcie z wyczuciem. FireX ma prawo do własnej wersji wydarzeń, a autor zastrzega sobie możliwość zrobienia niewinnej miny. Skuteczność tej ostatniej ocenią czytelnicy.
Wpadajcie na AnimeGATE, sprawdźcie Dark Summoner to Dekiteiru i czekajcie na kolejne odcinki. Jeśli już teraz podejrzanie dobrze pamiętacie tytuł, nie martwcie się. Od czegoś trzeba zacząć. W naszym przypadku też najpierw było tylko niewinne polecenie.
Nasze oceny
Moja ocena: 7,5/10 po pierwszych pięciu odcinkach.
FireX, a jak ty oceniasz serię?
Ocena FireX’a:
Ile razy mam powtarzać, że nie daję ocen punktowych?! Mówię, czy mi się podobało i polecam, czy też nie. Ale jak tak bardzo chcesz, to podam jakąś ocenę.
Moja ocena Dark Summoner to Dekiteiru to… :)/10.
Nie wiecie, co to znaczy? Trudno.
Możecie sprawdzić ten tytuł na:
Polska wersja serii powstała we współpracy Strefy Anime i AnimeGATE.
